Mzda

Ke─Ć sa hovor├ş o mzde, mysl├ş sa t├Żm predov┼íetk├Żm pe┼ła┼żn├ę plnenie, ktor├ę poskytuje zamestn├ívate─ż svojmu zamestnancovi za vykonan├║ pr├ícu. Mzda v┼íak nemus├ş by┼ą vypl├ícan├í iba v pe┼ła┼żnej forme, ale m├┤┼że ma┼ą aj podobu v├Żrobkov, pr├íc ─Źi slu┼żieb. Vtedy hovor├şme o natur├ílnej mzde. Natur├ílnu mzdu m├┤┼że zamestn├ívate─ż poskytova┼ą iba so s├║hlasom zamestnanca. T├Żmto sp├┤sobom m├┤┼że by┼ą poskytovan├í len ─Źas┼ą mzdy, pri─Źom nem├┤┼że ├şs┼ą o minim├ílnu mzdu.

Nie v┼íetky pe┼ła┼żn├ę plnenia sa pova┼żuj├║ za mzdu.┬áZa mzdu sa nepova┼żuj├║ napr├şklad

  • n├íhrady mzdy (za sviatok, dovolenku…),
  • odstupn├ę,
  • odchodn├ę,
  • cestovn├ę n├íhrady,
  • da┼łov├Ż bonus na die┼ąa,
  • n├íhrada pr├şjmu pri do─Źasnej pracovnej neschopnosti at─Ć.

Mzda nesmie by┼ą ni┼ż┼íia ako minim├ílna mzda. V├Ż┼íku minim├ílnej mzdy ustanovuje nariadenie vl├ídy na obdobie od janu├íra do decembra pr├şslu┼ín├ęho roku.

Mzdov├ę podmienky dohodne zamestn├ívate─ż so zamestnancom v pracovnej zmluve. V pracovnej zmluve mus├ş by┼ą uveden├í suma z├íkladnej zlo┼żky mzdy, ─Ćal┼íie zlo┼żky plnen├ş, ktor├ę s├║ poskytovan├ę za pr├ícu a tie┼ż podmienky ich poskytovania. Z├íkladnou zlo┼żkou mzdy je zlo┼żka poskytovan├í pod─ża odpracovan├ęho ─Źasu alebo dosiahnut├ęho v├Żkonu.

Mzdov├ę podmienky m├┤┼że zamestn├ívate─ż dohodn├║┼ą i s pr├şslu┼ín├Żm odborov├Żm org├ínom v kolekt├şvnej zmluve.

Mzda je splatn├í pozadu za mesa─Źn├ę obdobie. Mus├ş by┼ą vyplaten├í najnesk├┤r do konca nasleduj├║ceho kalend├írneho mesiaca, ak sa v kolekt├şvnej zmluve alebo v pracovnej zmluve nedohodlo inak. Medzi v├Żplatn├Żmi term├şnmi m├┤┼że zamestn├ívate─ż poskytova┼ą preddavok na mzdu.

Mzda sa vypl├íca v pracovnom ─Źase na pracovisku, ak sa v pracovnej zmluve nedohodlo inak. Pri vy├║─Źtovan├ş je zamestn├ívate─ż povinn├Ż da┼ą zamestnancovi p├şsomn├Ż doklad, ktor├Ż obsahuje ├║daje o jednotliv├Żch zlo┼żk├ích mzdy, o vykonan├Żch zr├í┼żkach a o celkovej cene pr├íce. Zamestnanec m├┤┼że po┼żiada┼ą zamestn├ívate─ża o poukazovanie mzdy (celej alebo jej ─Źasti) na ├║─Źet v banke, mus├ş tak v┼íak u─Źini┼ą p├şsomne. Zamestn├ívate─ż je povinn├Ż mu vyhovie┼ą.

Zlo┼żky mzdy

Mzdov├ę podmienky si zamestn├ívate─ż dohodne so zamestnancom v pracovnej zmluve alebo s pr├şslu┼ín├Żm odborov├Żm org├ínom v kolekt├şvnej zmluve. V prvom rade je nutn├ę dohodn├║┼ą sa na v├Ż┼íke z├íkladnej zlo┼żky mzdy a pohybliv├Żch zlo┼żiek.

  • Z├íkladn├í zlo┼żka mzdy ÔÇô je zlo┼żka poskytovan├í zamestnancovi pod─ża odpracovan├ęho ─Źasu alebo dosiahnut├ęho v├Żkonu. Ide o pevn├║ zlo┼żku, ktorej v├Ż┼íku nie je mo┼żn├ę meni┼ą bez p├şsomnej dohody medzi zamestnancom a zamestn├ívate─żom.
  • Pohybliv├ę zlo┼żky mzdy ÔÇô tie┼ż sa naz├Żvaj├║ aj ako motiva─Źn├ę zlo┼żky, preto┼że ich ├║─Źelom je motivova┼ą zamestnancov k vy┼í┼íiemu v├Żkonu, ku kvalitnej┼íej pr├íci, k ─Źo najlep┼íiemu plneniu ├║loh a pod.

Medzi pohybliv├ę zlo┼żky mzdy patria:

  1. Osobn├ę ohodnotenie ÔÇô b├Żva stanoven├ę na z├íklade splnenia kvalifika─Źn├Żch n├írokov zamestnanca na pracovn├ę miesto.
  2. Pr├ęmie – poskytuj├║ sa k z├íkladnej mzde pod─ża vopred stanoven├Żch ukazovate─żov (napr. ekonomick├Żch, technick├Żch), ktor├ę je mo┼żn├ę mera┼ą a hodnoti┼ą a ktor├Żch plnenie zamestnanec ovplyv┼łuje alebo za┼ł zodpoved├í.
  3. Odmeny ÔÇô b├Żvaj├║ ur─Źen├ę pre zamestnancov, ktor├Żch mzdov├ę zaradenie neumo┼ż┼łuje podstatne ovplyv┼łova┼ą v├Żkon a v├Żsledky svojej pr├íce alebo s├║ vypl├ícan├ę zamestnancom za v─Źasn├ę a kvalitn├ę vykonanie konkr├ętnej pr├íce a pod.

Do hrubej mzdy zamestnanca sa ─Ćalej zapo─Ź├ştavaj├║:

  • Pr├şplatky a mzdov├ę zv├Żhodnenia ÔÇô za pr├ícu nad─Źas, no─Źn├║ pr├ícu, pr├ícu vo sviatok, za s┼ąa┼żen├Ż v├Żkon pr├íce a pod.
  • Nepe┼ła┼żn├Ż pr├şjem ÔÇô natur├ílna mzda vyjadren├í v pe┼ła┼żnej hodnote
  • Ostatn├ę zlo┼żky ÔÇô napr├şklad doplatok do minim├ílnej mzdy, finan─Źn├Ż pr├şspevok na stravu
  • N├íhrady za neodpracovan├Ż ─Źas – z d├┤vodu prek├í┼żok na strane zamestnanca alebo zamestn├ívate─ża ako napr. n├íhrada za dovolenku, za sviatok, za ─Źas nutn├Ż na vy┼íetrenie v zdravotn├şckom zariaden├ş, sprev├ídzanie rodinn├ęho pr├şslu┼ín├şka do zdravotn├şckeho zariadenia at─Ć.
  • Mimoriadne pr├şjmy ÔÇô odstupn├ę, odchodn├ę, odmena pri ┼żivotnom jubileu, cestovn├ę n├íhrady nad z├íkon a pod.

Nap├şsala MonYenn

Dopln├şm, ┼że ─Źist├í mzda sa d├í ve─żmi r├Żchlo vypo─Ź├şta┼ą napr├şklad na internete. Na SME n├íjdete kalkula─Źku. Tam si m├┤┼żete spravi┼ą predstavu, ako ve─ża v├í┼í zamestn├ívate─ż zaplat├ş e┼íte sk├┤r, ne┼ż vy dostanete do ruky ─Źi i len cent. D├í sa teda hovori┼ą, ┼że , ktor├ę v├ím zaplatia za pr├ícu je va┼íim podielom zo zisku, ktor├Ż vygenerovala va┼ía ─Źinnos┼ą. S├║ profesie, kde je pomerne neproblematick├ę zisti┼ą, ─Źi a ako dan├Ż zamestnanec prispel k zisku firmy.

  • Obchodn├şk dojedn├í nov├Żch z├íkazn├şkov a v─Ćaka jeho aktivite sa zv├Ż┼íi predaj.
  • Program├ítor nap├ş┼íe program, ktor├Ż sa dobre pred├íva a d├í sa presne ur─Źi┼ą miera zisku.

Naproti tomu s├║ mnoh├ę zamestania, ktor├ę sa na tvorbe zisku podie─żaj├║ len ve─żmi nepriamo. Potom je ┼ąa┼żk├ę stanovi┼ą, ─Źi s├║ u┼żito─Źn├ę, alebo nie.

  • Upratova─Źka.
  • Asistent.

Tak├şto zamestnanci m├┤┼żu prispieva┼ą pohode na pracovisku. Odbremenia ┼íikovn├Żch a schopn├Żch pracovn├şkov. Ak obchodn├şk vie za hodinu vyjedn├ívania zarobi┼ą firme tis├şce eur, bolo by ve─żmi drah├ę, ak by si s├ím musel upratova┼ą kancel├íriu. Za rovnak├║ hodinu toti┼ż upratova─Źke posta─Ź├ş zaplati┼ą ove─ża menej.

S t├Żm s├║vis├ş aj ot├ízka, ak├║ m├íte ┼íancu, ┼że sa va┼íe pracovn├ę miesto aj dlh┼í├ş ─Źas udr┼ż├ş. Odpove─Ć je ve─żmi jednoduch├í.

  • Patr├şte medzi t├Żch, ─Źo vedia priamo zjedna┼ą pr├şjem v├Ą─Ź┼í├şch obchodov?
  • Viete tvori┼ą produkty, alebo n├ípady, ktor├ę firma ├║spe┼íne pred├íva?
  • Dok├í┼żete efekt├şvne rie┼íi┼ą probl├ęmy a t├Żm zvy┼íova┼ą produktivitu pr├íce in├Żch?

Potom je jasn├ę, ┼że o v├ís bude ve─żk├Ż z├íujem. Ka┼żd├Ż chce schopn├Żch pracantov. Aj va┼ía mzda potom bude vy┼í┼íia, ne┼ż priemer.

  • Pracujete sk├┤r na ├║rovni menej kvalifikovanej pracovnej sily?
  • Je mo┼żn├ę va┼íu pr├ícu nahradi┼ą strojom?
  • Mohla by firma existova┼ą, keby sa va┼ía ─Źas┼ą pr├íce nevykon├ívala?

Potom mo┼żno m├íte probl├ęm. Pr├íve pr├íce, ktor├ę nie s├║ ve─żmi produkt├şvne s├║ ─Źasto prv├ę „na rane“ ke─Ć ekonomika krv├íca. U┼ż nieko─żko rokov je tu kr├şza. Dos┼ą ─żud├ş si po┼żi─Źiava peniaze. To je s├şce pochopite─żn├ę, ale nie dobr├ę. Zadl┼żenie zhor┼íuje situ├íciu. Ak teda nemus├şte, rad┼íej sa nepok├║┼íajte ┼żi┼ą na dlh. Uskromn├şte sa, ako to je len trocha mo┼żn├ę. Zak├í┼żte si z├íbavu a rad┼íej sa r├Żchlo za─Źnite zaobera┼ą t├Żm, ako zv├Ż┼íi┼ą svoju cenu na pracovnom trhu.

To sa d├í dosiahnu┼ą ┼ít├║diom. ┼Żia─ż, zvy─Źajne to nejde r├Żchlo. Ale aspo┼ł to sk├║ste. Niekedy pre─Ź├ştan├şm nieko─żk├Żch nov├Żch odborn├Żch kn├şh za─Źnete o svojom zamestnan├ş uva┼żova┼ą celkom inak, ako predt├Żm. Najm├Ą. ak ste v minulosti nemali ─Źas ─Ź├şta┼ą.

Mzdová diskriminácia

M├┤┼żeme sa e┼íte pozrie┼ą na jeden nespravodliv├Ż jav. Zau┼ż├şvan├Ż je asi na celom svete a hovor├ş o tom, ┼że m├íme dos┼ą ve─ża predsudkov. Diskrimin├ícia b├Żva postaven├í na z├íklade

  • Pohlavia. Je zn├íme, ┼że ┼żeny za rovnak├║ pr├ícu ─Źasto dostan├║ menej pe┼łaz├ş, ako mu┼żi.
  • Rasy. Niektor├ş zamestn├ívatelia ned├┤veruj├║ niektor├Żm etnik├ím. Alebo je zn├íme, ┼że pr├şsli┼ín├şci inej rasy maj├║ probl├ęm z├şska┼ą si a hne─Ć sa to prejav├ş ni┼ż┼í├şmi mzdami pre nich.
  • Veku. Aj vek m├┤┼że by┼ą pr├ş─Źinou diskrimin├ície. Zamestn├ívate─ż m├┤┼że tla─Źi┼ą na ni┼ż┼íiu cenu u mlad├Żch, alebo star├Żch ─żud├ş. Jednoducho preto, ┼że vie, ┼że inde by pr├ícu nezohnali.
  • N├íbo┼żenstva. S├║ oblasti, kde pr├şslu┼żnos┼ą k „nespr├ívnemu“ n├íbo┼żenstvu automaticky znamen├í probl├ęmy aj na trhu pr├íce.
  • Fyzickej polohy. S├║ regi├│ny (aj krajiny) kde je cena pr├íce ve─żmi n├şzka. Firmy sa ─Źasto s┼ąahuj├║ do oblast├ş za lacnou pracovnou silou. Aj to je forma diskrimin├ície.

Jednoducho to, ─Źo dostanete za svoju pr├ícu je v┼żdy vecou dohody. Myslite na to, ┼że ─Ź├şm viac sa boj├şte o peniazoch hovori┼ą, t├Żm viac by ste si asi zasl├║┼żili. Strach po┼żiada┼ą si o vy┼í┼íie finan─Źn├ę ohodnotenie je v┼żdy sign├ílom, ┼że nie─Źo nie je v poriadku. Bu─Ć v├í┼í ┼í├ęf, alebo va┼íe sebavedomie.

Koment├íre k ─Źl├ínku: Mzda

  1. jana 17. febru├íra 2011

    Dobr├Ż de┼ł, chcela by som sa op├Żta┼ą, zamestn├ívate─ż ma chce preradi┼ą na ni┼ż┼íiu pracovn├║ poz├şciu kde je aj ni┼ż┼íia mzda m├┤┼że my siahnu┼ą na plat . Rob├şm tam u┼ż 5 rokov a pred dvoma rokmi som ┼íla na nove pracovne miesto nemali sme ┼żiadne konflikty ale m├┤j zamestn├ívate─ż si vybral in├║ zamestnanky┼łu s ktorou nie je spokojn├Ż. M├┤┼że mi niekto poradi┼ą ako nepr├şs┼ą o peniaze ak ma prerad├ş pritom je to ve─żmi podobn├í pr├íca , ktor├║ m├┤┼żem vykon├íva┼ą len je tam pomern├Ż platov├Ż rozdie─ż.

  2. seky 24. m├íja 2011

    Zamestn├ívate─ż mi nevyplatil mzdu a di├ęty za dva mesiace mesiac marec 2011 a mesiac apr├şl 2011.Ukon─Źenie pracovn├ęho pomeru bolo dohodou podla ┬ž 60 ku dni 30.04.2011.Ako mam postupova┼ą .Jedna sa o sumu pribli┼żne 2400 eur.

  3. jarmila 25. okt├│bra 2011

    Dobr├Ż de┼ł chcela by som sa sp├Żtat,10.10.2005 som dostala zmluvu na rok po roku mi ju predl┼żili na dobu neur─Źit├║ no v decembry 2007 som ┼íla na PN a ukon─Źila som ju a┼ż v septembry 2008 kde som pre┼íla na matersk├║ dovolenku po pol roku som si dala predl┼żenie na rodi─Źovsk├Ż pr├şspevok do troch rokov veku dietata a to kon─Ź├ş 4.11.2011 mala by som nast├║pi┼ą do pr├íce no prestahovali sme sa tak som po┼żiadala o v├Żpove┼ą pod─ża┬ž 60 a zavolali mi ┼że mi to schv├ília a ┼że m├ím narok na 43 dn├ş dovolenky no o dva dni mi zavolali ┼że m├ím n├írok u┼ż len na 23 dn├ş dovolenky tak sa chcem sp├Żta┼ą ─Źi mi to vie┼ąe vypo─Ź├şta┼ą? ─Äakujem

  4. Katar├şnaB. 19. decembra 2011

    m├ím ot├ízku oh─żadne v├Żplatenia ─Źiastky,ktor├║ som nadobudla odpracovan├şm v jednej nemenovanej firme,v ktorej som pracovala cez agent├║ru(pracovn├║).
    Odpracovala som si 3 dni a ukon─Źila som pracovn├Ż pomer v priebehu 3 mesa─Źnej sk├║┼íobnej doby.
    V zmluve ,ktor├║ som podp├şsala ┼ít├Żlom,r├Żchlo to podp├ş┼íte(agent├║ry sa v┼żdy niekam pon├íh─żaj├║) som v ten de┼ł zistila,┼że v zmluve je uveden├ę,┼że ak skon─Ź├şm ja pracovn├Ż pomer v sk├║┼íobnej dobe ,tak mi bude napr├şklad za cel├Ż odpracovan├Ż mesiac vzat├Ż cel├Ż mesa─Źn├Ż plat(pr├şklad odpracujem 1 mesiac a druh├Ż d├ím v├Żpoved,t├Żm p├ídom nedostanem za odroben├Ż mesiac ani cent.
    Je nie─Źo tak├ęto z├íkonn├ę?..M├┤┼żete mi poradi┼ą?
    Dakujem.

  5. veronika nika 16. apr├şla 2012

    dobry den chcela by som sa spytat s mesacnej mzdy mi splacaju manko vo vyske 230eur na zivobytie mi ostava 93eur , k tomu este som aj v 4 mesiaci tehotenstva a potrebujem peniaze na vybavu pre dieta .chcem sa spyat ci mam pravo na novu dohodu o splacani manka aspon po 100eur budem to splacat dlhsie to som si vedoma ale aspon budem mat tych 200eur na ucte .dakujem

  6. michaela 1. m├íja 2012

    dobry aj ja mam jednu otazku.v januari 2012 som podpisovala zmluvu o zvysenie zakladnej mzdy na 400ÔéČ .v zamestnani pracujem od septembra 2009.a v septembri 2011 som podpisala zmluvu na dobu neurcitu.vyplatu som vzdy mala vyssiu ako zakladnu mzdu.a teraz mi prisla mensia.moze mi dat taku vyplatu zamestnavatel???dakujem

  7. Vanesa 9. m├íja 2012

    dobry den chcela by som sa spytat aka ma byt moja pracovna doba ak dostavam minimalnu mzdu a po odratani stravnych listkov moj cisty prijem je 250ÔéČ ma to byt 7,5hod+30min prestavka na obed alebo 8hod+30min prestavka na obed? Dakujem.

  8. laco 20. septembra 2012

    dobry den.byvaly zamestnavatel mi nechce vyplatit mzdu za 3mesiace.podal som vypoved aj vyzvy na uhradu mzdy.dockal som sa len vyhra┼żok.ako mam dalej postupovat?ake institucie mam navstivit o pomoc?dakujem.

  9. kikus 18. janu├íra 2015

    Dobry den. Minimalna mzda je hruba mzda teda 380 eur. Ak mam podpisanu zmluvu so zamestnavatelom 305 eur zaklad + 50 eur osobne.Ako by mi mal od januara vyplacat zamestnavatel
    mzdu. Zvysit mi zaklad. Pocita sa osobne hodnotenie do minimalnej mzdy? Dakujem.

  10. bo┼żenka 11. febru├íra 2015

    Dobry de┼ł, chcela by som vedie┼ą ak pracujem ako neped. zamestnanec, ─Źi do hrubej minymalnej mzdy je zapo─Źitany aj osobny priplatok, alebo minymalna mzda plus osobny priplatok. Od 1.januara 2015 mali ma┼ą neped. zamestnanci zvy┼íeny plat o 1a pol percenta. Ma to by┼ą navy┼íenie z minym. zakladu 380 eur.

  11. Roman 19. novembra 2015

    Dobr├Ż de┼ł zamestn├ívate─ż mi dal podpisat dodatok k zmluve na hodinu 14 . 20 eur stoho mi viplatil len 3.20eur na hodinu a e┼íte mi dal aj dijeti na de┼ł 45eur na de┼ł ale nezaopatril mi stravu tik├í sa to zahrani─Źia m├í pr├ívo mi stiahnu┼ą to Z t├Żch 1 4 . 20 eur na hod

  12. leo 1. marca 2016

    Dobr├Ż de┼ł chcel by som sa op├Żta┼ą ─Źi do minim├ílnej mzdy sa r├ítaj├║ aj pr├ęmie .Mam na hodinu mzdu 1.82 a ke─Ć som sa ozval ze tato mzda bola v roku 2012 tak mi bolo povedan├ę ze di minim├ílny sa r├ítaj├║ aj pr├ęmie ─Äakujem za odpoved

  13. Zuzana 22. septembra 2016

    Dobr├Ż de┼ł. Chcela by som sa op├Żta┼ą ─Źi m├┤┼żem zarobi┼ą menej ako minimalnu mzdu ak pracujem 7.5 hodiny denne a nie 8 hod├şn. Dakujem

  14. Anna Kr├ílikov├í 2. novembra 2016

    Dobr├Ż de┼ł. Chcem sa op├Żta┼ą, ─Źi bol spr├ívny postup mojej nadriadenej, ktor├í mi zn├ş┼żila osobn├Ż pr├şplatok, bez udania ak├ęhoko─żvek d├┤vodu, neurobila som ┼żiadnu chybu, nem├ím absencie, nemarodujem a dozvedela som sa to a┼ż z v├Żplatnej p├ísky.Som v kolekt├şve najstar┼íia a aj p├┤vodn├Ż plat som dostala pod─ża odpracovan├Żch rokov a ten mi bol potom rozdelen├Ż na zakladn├Ż plat a osobn├Ż pr├şplatok, z ktor├ęho mi ─Źas┼ą zobrala. Je tak├Żto postup v poriadku, nem├í by┼ą zamestnanec informovan├Ż o skuto─Źnosti, ┼że mu je kr├íten├Ż osobn├Ż pr├şplatok bez ak├ęhoko─żvek d├┤vodu a d├í ho niekomu in├ęmu? ─Äakujem

  15. Ladislav 4. decembra 2016

    ODPRACOVAL SOM 3 DNI NA Zbernom dvore ,ale namel som e┼íte podp├şsan├║ zmluvu,m├ím n├írok na mzdu

Pridajte komentár:

Nap├ş┼íte v├í┼í koment├ír k ─Źl├ínku...

Vypl┼łte e┼íte: